Giới thiệu sách �Cơ cấu trí khôn: Lý thuyết về nhiều dạng trí khôn� của Howard Gardner

11/09/2012

(Tamly) -
Howard Gardner là một nhà tâm lý học Mỹ đương đại, giảng dạy tại Đại học Harvard, Mỹ, đồng thời thỉnh giảng tại nhiều nước. Cuốn sách này của Howard Gardner giúp chúng ta có một cách nhìn tâm lý học về trí khôn của con người. Trí khôn của con người không thể được nhận ra theo lối suy đoán, áng chừng đã đành; nó lại càng không thể là cái kết quả “khoa học”, hiện ra thành một con số tròn trĩnh sau vài giờ đồng hồ đo nghiệm, nhất là lại chỉ “test” với cây bút và tờ giấy. Và nếu như, trong phạm vi nhỏ nào đó, các kết quả đo nghiệm tâm lý học có đúng với “thực tế”, thì cũng cần lý giải vì sao nó đúng. Dĩ nhiên, ngược lại, nếu con số IQ sai với thực tế, thì cũng cần lý giải vì sao lại sai. Howard Gardner giúp chúng ta làm công việc đúng sai đó.

Dựa trên chứng cứ sinh học và nhân học, tác giả đưa ra tám tiêu chí riêng biệt cho một trí khôn. Các tiêu chí này được sắp xếp theo trình tự từ sự cô lập - một năng lực xét như là một hậu quả của sự tổn thương não bộ, cho tới khả năng có thể mã hoá - một năng lực trong một hệ thống biểu trưng. Ở phần hai của cuốn sách, tác giả mô tả chi tiết các dạng trí khôn: trí khôn ngôn ngữ và trí khôn logic - toán là hai trí khôn được đánh giá rất cao trong nhà trường hiện nay; trí khôn âm nhạc; trí khôn không gian, trí khôn cơ thể - vận động; và hai dạng trí khôn cá nhân, một loại hướng tới kẻ khác, và một loại hướng tới chính bản thân mình. Tiếp theo phần giới thiệu về các dạng trí khôn và miêu tả về những phương thức hoạt động của chúng, tác giả trình bày một sự phê bình về lý thuyết về nhiều dạng trí khôn.

Cuốn sách là một bản báo cáo về các tiềm năng con người được nhìn bằng một quan điểm tâm lý học, đồng thời nó cũng là một nỗ lực tập hợp những kết quả phát hiện của hai dòng nghiên cứu mà tác giả theo đuổi trong mười hai năm. Một dòng nghiên cứu sự phát triển khả năng sử dụng biểu trưng ở trẻ em bình thường và trẻ em có năng khiếu đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật. Một dòng nghiên cứu kia là sự cố trục trặc của các khả năng nhận thức ở những cá nhân bị tổn thương não là công việc mà tác giả vẫn đang nghiên cứu tại Trung tâm y tế ở trường Y khoa thuộc Đại học Boston. Một quan niệm về nhiều dạng trí khôn khác nhau đã ra đời như là một cách khái niệm hoá thích hợp và toàn diện về những năng lực nhận thức của con người.

Cuốn sách này của Howard Gardner giúp ta có một cái nhìn tổng quan, đương đại, và thực hành, song song với các sách dịch từng tác giả nghiên cứu tâm lý học, từng trường phái tâm lý học.

Nguyễn Thị Trâm