Nhu cầu của nữ trí thức (tiếp)

29/11/2010

(Tamly) - Bên cạnh gia đình và cuộc sống sung túc thì hoạt động nghề nghiệp cũng là nhân tố cấu thành quan trọng góp phần tạo nên cảm nhận về sự thành công của cuộc sống.

2. Ba ước nguyện mong muốn đạt được nhất của nữ trí thức trong vòng 3 năm tới
Có thể thấy những ước nguyện mà nữ trí thức mong muốn đạt được nhất rất đa dạng (những ước nguyện hoàn toàn do những người tham gia trả lời nêu ra (câu hỏi mở)). Tuy nhiên, các số liệu đã xử lý cho thấy chỉ có một số nội dung có số lượng người mong muốn khá tập trung. Đó là những nội dung sau đây:
- Đảm bảo thu nhập và đời sống: 58,5% lượt người đề xuất như một trong ba điều mong muốn nhất.
- Có điều kiện làm việc tốt: 55,5%.
- Đạt được mục tiêu cụ thể của bản thân: 46,8%.
- Đạt được mục tiêu chung của bản thân: 30,2%.
- Nhà nước có chính sách đãi ngộ thoả đáng đối với trí thức: 21,3%.
Ngoài ra có một nội dung được hơn 1/10 số người đề xuất, đó là nội dung liên quan đến môi trường xã hội: Xã hội lành mạnh, công bằng, chênh lệch giàu nghèo thấp: 15,6%.
Tất cả các nội dung còn lại đều chỉ có dưới 1/10 số người đề xuất.

Trên thực tế, những ước nguyện mà con người mong muốn đạt được trong một khoảng thời gian nhất định không phản ánh toàn bộ các nhu cầu của họ một cách đơn nhất, mà chúng có xu hướng chỉ phản ánh những nhu cầu cấp thiết chưa được đáp ứng ở mức độ mong muốn trong khoảng thời gian đó. Có thể thấy rằng những nội dung được nhiều người mong muốn đạt được nhất trong khoảng 3 năm tới đều là những gì liên quan mật thiết đến lợi ích (cả vật chất và tinh thần) thiết thực của bản thân người nữ trí thức, đó là những điều kiện đảm bảo cuộc sống thường ngày, điều kiện làm việc và những mục tiêu của cuộc sống cá nhân họ. Những kết quả nghiên cứu này nói lên rằng điều kiện cuộc sống và điều kiện làm việc của không ít nữ trí thức hiện nay còn khó khăn và điều đó làm cho họ phải trăn trở hàng ngày.

Trong phỏng vấn sâu, có ý kiến cho rằng trong giai đoạn hiện nay thì vấn đề thu nhập không còn là vấn đề quan tâm của trí thức bởi thu nhập của họ đã khá cao, thậm chí nhiều người rất cao. Tuy nhiên, trên thực tế hoàn toàn không phải như vậy. Chỉ một số ít trí thức có thu nhập cao và những người này chủ yếu làm tại các công ty sản xuất, kinh doanh trực tiếp. Những trí thức có thu nhập cao lại thường là nam trí thức. Vẫn nhiều trí thức còn khó khăn trong cuộc sống. Trong không ít trường hợp, những khó khăn trong cuộc sống buộc nữ trí thức phải lựa chọn "hy sinh" sự nghiệp, giảm bớt đầu tư thời gian và sức lực cho công việc chuyên môn để tìm kiếm thêm thu nhập.

Có thực trạng này là do giá trị của các sản phẩm tri thức chưa thật sự được xã hội coi trọng, thang giá trị của tri thức và trí thức ở nước ta hiện nay vẫn đang lờ mờ được hiểu khi thì theo nghĩa của Khổng giáo, khi thì theo nghĩa của kinh tế bao cấp (Đặng Hùng Võ).

Một điều rất đáng quan tâm là nữ trí thức đánh giá khả năng thực hiện những ước nguyện của họ như thế nào? Để có thể thu được các kết quả đánh giá của trí thức về vấn đề này, chúng tôi xây dựng thang đo gồm 7 mức độ với mức 1 là hoàn toàn không thể trở thành hiện thực và mức 7 là hoàn toàn có thể trở thành hiện thực. Các số liệu thu được cho thấy, nhìn chung nữ trí thức tin rằng những ước nguyện của họ có nhiều khả năng trở thành hiện thực, tuy nhiên niềm tin này không thật sự mạnh. Tuỳ từng ước nguyện, song khoảng 1/5 đến 1/3 số người có niềm tin ở mức trung bình; 1/3 đến gần 2/3 số người nghiêng về phía lạc quan nhiều hơn và khoảng 1/20 đến 1/3 số người nghiêng về phía ít lạc quan. Tuy nhiên, trong 5 ước nguyện được nhiều người nêu ra nhất thì hai ước nguyên liên quan đến thu nhập và điều kiện làm việc dù được nhiều người mong muốn nhất, nhưng lại có ít người tin vào khả năng hiện thực hoá chúng hơn cả.
(Còn nữa)
Lê Hương