Giàu trải nghiệm = Não to hơn? (phần 1)

03/07/2018

(Tamly) - Vấn đề sự trải nghiệm khiến não bộ của chúng ta thay đổi đã được quan tâm tìm hiểu trong suốt nhiều thế kỷ. Cuối thế kỷ 19, một số nghiên cứu cố gắng chứng minh sự liên quan giữa chu vi của đầu người với sự học tập, trải nghiệm của họ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu sau đó lại bác bỏ sự liên quan này. Đến những năm 60 của thế kỷ trước, Mark Rosenzweig và các đồng nghiệp của mình tại Đại học California đã nghiên cứu về tác động của trải nghiệm tới não bộ trên chuột.

Nếu vào các gia đình có trẻ nhỏ, chúng ta sẽ dễ dàng thấy bố mẹ mua cho các bé rất nhiều đồ chơi với đủ sự hấp dẫn về màu sắc, chuyển động, âm thanh… Bên cạnh việc mang lại cho trẻ sự thích thú, thì những đồ chơi này cũng làm thỏa mãn niềm tin về việc chúng tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển trí tuệ, tư duy của trẻ.

Vấn đề sự trải nghiệm khiến não bộ của chúng ta thay đổi đã được quan tâm tìm hiểu trong suốt nhiều thế kỷ. Đến năm 1785, Malacarne, nhà giải phẫu người Italia đã nghiên cứu trên những cặp chó con cùng mẹ, những cặp chim cùng tổ. Với mỗi cặp này, một con được huấn luyện trong thời gian dài, một con chăm sóc bình thường nhưng không huấn luyện gì. Sau đó ông tiến hành giải phẫu và phát hiện với những con vật được huấn luyện, não của chúng phức tạp và nhiều nếp nhăn hơn. Tuy nhiên, sau đó không hiểu vì sao, những nghiên cứu tiếp theo không được tiến hành.

Đến cuối thế kỷ 19, một số nghiên cứu cố gắng chứng minh sự liên quan giữa chu vi của đầu người với sự học tập, trải nghiệm của họ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu sau đó lại bác bỏ sự liên quan này.

Đến những năm 60 của thế kỷ trước, sự phát triển của công nghệ đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà nghiên cứu trong việc đo đạc một cách chính xác sự thay đổi của não trong dẫn truyền thần kinh. Mark Rosenzweig và các đồng nghiệp của mình tại Đại học California đã sử dụng những tiến bộ của công nghệ để tiến hành 16 nghiên cứu về tác động của trải nghiệm tới não bộ trong suốt 10 năm. Những con chuột được lựa chọn làm vật thí nghiệm cho các nghiên cứu này.

Điều phải làm rõ là tại sao những con chuột lại được lựa chọn để tiến hành các nghiên cứu? Các tác giả của nghiên cứu nói trên cho rằng sẽ tiện lợi hơn nếu sử dụng động vật thuộc bộ gặm nhấm thay vì những động vật có vú to lớn hơn như linh trưởng. Não bộ của chuột nhẵn và ít phức tạp hơn các loài động vật cao cấp, vì thế các nhà nghiên cứu có thể đo đạc một cách dễ dàng hơn. Mặt khác chuột cũng không to lớn và đắt đỏ để có thể tiến hành một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Chuột đẻ nhiều hơn, và vì vậy, những con chuột con cùng lứa có thể được tiến hành thực nghiệm ở nhiều nghiên cứu khác nhau…

(Còn nữa)

MVH.

(dịch từ cuốn “Forty studies that changed psychology”, Roger R.Hock, 1992).