Ly hôn lành mạnh

07/09/2018

(Tamly)- Hôn nhân được hiểu là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn. Sự xác lập này có tính chất tự nguyện giữa hai người và phải được pháp luật cho phép và bảo vệ. Mỗi một cặp khi kết hôn đều mong muốn cuộc hôn nhân của mình được kéo dài và bền chặt. Mặc dù vậy, cũng có những cuộc hôn nhân phải dừng lại bằng sự ly hôn, kéo theo rất nhiều hệ lụy của nó. Có những cuộc ly hôn khiến không chỉ những người trong cuộc mà cả với những người liên quan mà chủ yếu là con cái họ trìm đắm trong những dằn vặt, đau khổ nhưng cũng có những cuộc ly hôn êm đềm, lành mạnh và những người liên quan nhanh chóng thích ứng được với cuộc sống mới. Bài viết “Healthy divorce: How to make your split as smooth as possible” được đăng tải trên trang web của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (American Psychology Assiociation-APA) đã đề cập tới những vấn đề liên quan tới một sự ly hôn lành mạnh.

 

Không ai khi kết hôn lại muốn hôn nhân của mình thất bại. Tuy nhiên, theo dữ liệu điều tra 2006-2010 từ cuộc Điều tra Quốc gia của chính phủ về sự Tăng trưởng Gia đình (National Survey of Family Growth) có 20% các cuộc hôn nhân lần đầu chấm dứt trong tình trạng ly hôn trong vòng 5 năm đầu kết hôn và có 48% các cuộc hôn nhân kết thúc ở mốc 20 năm kết hôn (theo Key Statistics from the National Survey of Family Growth). Quả thật, sự chia tay và ly dị là những sự kiện khó khăn về mặt cảm xúc cần phải vượt qua, tuy nhiên, nó cũng cũng thể là một sự tan vỡ có tính chất lành mạnh.

Hợp tác, giao tiếp và hòa giải

Một cuộc hôn nhân kết thúc thường bộc phát ra một loạt các cảm xúc: giận dữ, đau buồn, lo âu và sợ hãi. Đôi khi những cảm xúc này có thể gia tăng khi trước đó người trong cuộc ít nghĩ đến. Những cảm xúc tại thời điểm đó được coi là bình thường và theo thời gian, cường độ của những cảm xúc này sẽ giảm dần. Vì vậy, trong thời gian này, hãy bình tâm và đối xử tốt với chính bản thân mình. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người đối xử tốt và có lòng từ tâm với bản thân thì họ sẽ trải qua khoảng thời gian dễ dàng hơn trong việc quản lý những khó khăn hàng ngày liên quan đến việc ly dị (Sbarra, D. A., Smith, H. L., and Matthias, R. M., 2012).

Cố gắng để không nghĩ đến việc chia tay như một trận chiến. Hoạt động hòa giải trong quá trình thực hiện các thủ tục ly hôn được coi là một phương án thay thế tốt và có hiệu quả. Cố gắng làm mọi việc để thoát ra có thể không có tác dụng khi các vấn đề góp phần vào việc ly hôn của bạn có thể tái xuất hiện trong các cuộc trao đổi về ly hôn. Shaw, L.A. (2010) cho thấy rằng sự hòa giải có thể mang lại sự hài lòng về cảm xúc, đáp ứng nhu cầu về mối quan hệ vợ chồng và của trẻ/ con cái.

Cùng ngồi xuống và nói chuyện với người vợ/ chồng sắp ly hôn có thể là điều cuối cùng mà họ muốn làm, nhưng sự thực là việc hợp tác và giao tiếp giữa hai bên làm cho việc ly hôn trở nên lành mạnh và tốt hơn cho tất cả những người có liên quan. Việc nói chuyện với một nhà tâm lý học cũng có thể giúp bạn đạt được các quyết định dung hòa giảm thiểu được những xung đột có thể xảy ra.

Thật khó để nhớ được đầy đủ các chi tiết quan trọng khi cảm xúc đang dâng cao. Vì vậy, hãy chọn một thời điểm khi mà bạn cảm thấy đủ bình tĩnh để viết ra tất cả các điều bạn muốn trao đổi và có thể sử dụng danh sách đã viết ra này để trao đổi với người vợ/chồng sắp ly hôn. Việc này giúp cho bạn tránh được những cảm xúc khi phải giao tiếp trực tiếp. Trong trường hợp bạn chưa sẵn sàng hoặc vẫn thấy khó khăn khi giao tiếp trực tiếp, bạn có thể trao đổi một vài thông tin qua thư điện tử.  

Vấn đề liên quan đến trẻ/ con cái

Ly hôn của bố mẹ có thể là một trải nghiệm đau buồn đối với trẻ, nhưng nghiên cứu của Kelly, J.B. (2012) cho thấy rằng hầu hết trẻ điều chỉnh tốt trong vòng hai năm đầu sau khi bố mẹ chúng ly hôn. Trẻ cũng thường gặp nhiều vấn đề hơn khi bố mẹ vẫn đang trong thời kỳ hôn nhân nhưng lại có những cuộc xung đột cao. Một nghiên cứu trước đó của tác giả này vào năm 2005 đã nhận thấy, trong khi ly hôn, bố mẹ có thể làm rất nhiều việc để giảm bớt sự thay đổi của trẻ. Hãy cố gắng hết sức để giữ cho trẻ tránh khỏi những xung đột giữa bố mẹ, bởi những xung đột này làm gia tăng nguy cơ trẻ gặp các vấn đề về mặt tâm lý và xã hội (Kelly, J. B., 2005)

Một việc khá hữu ích khi bố mẹ ly hôn, đó là việc cha mẹ đưa ra kế hoạch và thông báo cho trẻ biết. Trẻ cần được biết và cần nhận được sự trò chuyện một cách trung thực từ bố mẹ về những thay đổi trong gia đình. Điều này đem lại nhiều lợi ích cho trẻ khi phải trải nghiệm với những thay đổi này. Trong một vài trường hợp, sự thay đổi một cách đột ngột có thể là một trải nghiệm khó khăn đối với trẻ. Ví như, khi cần phải chuyển trẻ đến ở trong một ngôi nhà mới, hoặc khi vợ/ chồng dọn ra khỏi nhà thì cần phải thông báo cho trẻ trước đó một vài tuần. Điều này giúp trẻ giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực do sự thay đổi trong những năm tháng sau khi bố mẹ trẻ ly hôn.

Trẻ sẽ trải qua giai đoạn này tốt hơn khi chúng duy trì sự liên lạc gần gũi với cả bố và mẹ. Nghiên cứu Velez, C.E., Wolchick, S.A., Tein, J.Y., and Sandler, I. (2011) cho thấy rằng, những trẻ có mối quan hệ không tốt với bố hoặc mẹ hoặc cả bố và mẹ có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc ứng phó với những biến động của gia đình. Các chương trình giáo dục dành cho bố mẹ tập trung vào việc cải thiện mối quan hệ giữa bố mẹ và trẻ đã cho thấy rằng, mối quan hệ tốt giữa bố mẹ và trẻ đã giúp trẻ đối phó tốt hơn trong những năm tháng sau khi bố mẹ trẻ ly hôn.

Chăm sóc bản thân

Những thay đổi do sự ly thân và ly hôn có thể trở nên quá sức đối với người trong cuộc. Nhưng vào thời điểm này, hơn bao giờ hết, điều quan trọng là cần phải tự chăm sóc chính bản thân mình. Tìm kiếm mạng lưới hỗ trợ, hướng tới gia đình và bạn bè để tìm sự hỗ trợ và an ủi. Các nhóm hỗ trợ chính thức cũng có thể giúp bạn ứng phó với những cảm xúc của việc ly hôn.

Để tinh thần lạc quan khi bắt đầu với những thay đổi mới, bạn hãy tham gia vào các hoạt động mà bạn đã từng yêu thích nhưng chưa từng làm trong một thời gian dài trước đó. Hoặc hãy thử những sở thích và những hoạt động mới. Giữ cho thân thể khỏe mạnh bằng cách ăn uống đúng cách và tập thể dục.

Cách các nhà tâm lý học có thể giúp

Ly hôn là khoảng thời gian khó khăn cho cả gia đình. Việc nói chuyện với một nhà tâm lý học có thể giúp các cặp vợ chồng ly hôn và trẻ đối phó với những cảm xúc và điều chỉnh để thay đổi. Các nhà tâm lý học cũng có thể giúp bạn suy nghĩ một cách kỹ lưỡng về những gì đã xảy ra trong cuộc hôn nhân của bạn để bạn có thể tránh lặp lại bất kỳ mô hình tiêu cực nào trong mối quan hệ tiếp theo. 

1.     Key Statistics from the National Survey of Family Growth

2.     Sbarra, D. A., Smith, H. L., and Matthias, R. M. (2012). When leaving your ex, love yourself: Observational ratings of self-compassion predict the course of emotional recovery following marital separation. Psychological Science, 23(3): 261-269.

3.     Shaw, L.A. (2010). Divorce mediation outcome research: A meta-analysis. Conflict Resolution Quarterly, 27(4): 447-467.

4.     Kelly, J.B. (2012). Risk and Protective Factors Associated with Child and Adolescent Adjustment Following Separation and Divorce. In K. Kuehnle and L. Drozd (Eds.), Parenting Plan Evaluations: Applied Research for the Family Court(49-84). New York, Oxford University Press.

5.     Kelly, J. B. (2005). “Developing beneficial parenting models for children following divorce.” Journal of the American Academy of Matrimonial Lawyers, 19: 237-254.

6.     Velez, C.E., Wolchick, S.A., Tein, J.Y., and Sandler, I. (2011).  “Protecting children from the consequences of divorce: A longitudinal study of the effects of parenting on children’s coping processes.” Child Development, 82 (1):244-257.

Minh Thu (dịch)

---------------------------------

Nguồn tài liệu dịch: Healthy divorce: How to make your split as smooth as possible. http://www.apa.org/helpcenter/healthy-divorce.aspx. Truy cập ngày 7/9/2018